Richtlijnen GenAI-gebruik in het Biomedisch onderwijs

AI-Beleid Universiteit Utrecht en BMW uitklapper, klik om te openen

Het UU-beleid rondom AI is volop in ontwikkeling. Op de website https://www.uu.nl/organisatie/ai-beleid is de meest recente informatie te vinden.

Kort samengevat is de visie van de Universiteit Utrecht dat AI kansen biedt voor innovatie en ondersteuning van onderwijs, maar altijd verantwoord, ethisch en kritisch moet worden ingezet. Daarbij willen we de volgende pagina’s aanraden:

• Doorloop de e-module ‘AI literacy voor docenten’. Deze e-module is door de UvA ontwikkeld. In de loop van 2026 volgen er op de gelinkte pagina ook door de UU-ontwikkelde modules.
• Bekijk de pagina ‘AI-toolbibliotheek voor docenten en onderwijsondersteuners’ (op UU-intranet, inlog vereist). Hier staat een overzicht van een aantal AI-tools die je (soms onder bepaalde voorwaarden) wel of niet mag gebruiken.
• Bekijk de voor BMW-gespecificeerde AI-index. De index wordt gebruikt om studenten duidelijk te maken op welk niveau AI-gebruik is toegestaan. Het doel van de AI-index is niet om te controleren op verkeerd gebruik van AI, dat is niet mogelijk. Van docenten wordt verwacht dat zij de AI-index gebruiken.
• Hierbij is het gesprek met studenten erg belangrijk. Waarom kies je ervoor om AI wel of niet in te zetten? Hoe doe je dat op een verantwoorde manier? Het open gesprek hierover is belangrijk om samen een verantwoorde, ethische en kritische afweging te maken.
• Bij de uitvraag van de cursusbeschrijvingen voor in de Osiris Onderwijscatalogus zal gevraagd worden per toetsvorm aan te geven welk niveau van de AI-index geldt. AI-gebruik in cursussen wordt ook besproken tijdens de CKT-gesprekken.  

Voorwaarden voor het gebruik van AI-tools door studenten uitklapper, klik om te openen

• Maak aan begin van de cursus en in je blokboek bekend welk AI-indexniveau bij elke opdracht is toegestaan en waarom.
• Gebruik AI-tools alleen in het onderwijs wanneer alle studenten gelijke toegang hebben tot een gelijke versie van de AI-tool. De opdracht moet dus met de gratis versie van een AI-tool of met een AI-tool waar een UU-licentie voor is te volbrengen zijn.
• Verplicht studenten niet om AI toe te passen, aangezien ChatGPT en andere AI-tools niet door UU worden aangeboden vanuit een veilige omgeving. Aan een veilige omgeving waarbinnen diverse LLMs (Large Language Models) beschikbaar zijn, wordt momenteel gewerkt. De student kan ook uit eigen (ethische) beweging besluiten geen AI toe te passen, ook als gebruik van AI dus is toegestaan (opt-out).
• Zorg ervoor dat de beoordeling van je opdracht onafhankelijk is van AI-gebruik. Bij toegestaan gebruik van AI mag er geen ongelijkheid ontstaan in beoordeling als gevolg van verschillen in de mate waarin een student AI wel of niet toepast.
• Wees ervan bewust dat studenten de e-module ‘Verantwoord gebruik van generatieve AI’ (UU) doorlopen dienen te hebben wanneer ze worden gevraagd om AI toe te passen in het onderwijs. Dit is (momenteel) niet na te gaan, maar de verantwoordelijkheid van de student zelf.

Samenvatting AI-index voor in blokboek

Aanvullingen AI-beleid opleiding Biomedische wetenschappen uitklapper, klik om te openen

AI-gegenereerde teksten, inleveren als eigen werk is niet toegestaan, tenzij de examinator van de cursus anders beslist.

In de OER staat dit als volgt geformuleerd: onder fraude valt onder meer het door software laten maken van (delen van) een studieopdracht en het aanbieden als ware het eigen werk, tenzij dit uitdrukkelijk is toegestaan in de betreffende cursus (artikel 5.14). Mocht je twijfelen over (on)juist AI-gebruik, dan kun je altijd (officieus) contact opnemen met de examencommissie.

Dit betekent niet dat we het gebruik van AI willen ontmoedigen. In tegendeel zelfs, want AI wordt een belangrijk hulpmiddel in de toekomst en van de academici die wij opleiden verwachten wij o.a. dat ze informatie op waarde kunnen schatten, dus ook AI-gegenereerde teksten.

Voornamelijk bij het zoeken naar literatuur, schrijven en programmeren kan AI door studenten ingezet worden. Gedurende de bachelor, komen deze vaardigheden op verschillende momenten aan bod, bijvoorbeeld tijdens project Tumoren & Metastasen, Bio-informatica en het Research Project.

We zullen studenten moeten leren hoe ze verstandig kunnen omgaan met AI. Denk bijvoorbeeld aan begeleiding in het schrijven van prompts (opdrachten en vragen) of hoe AI waardevol kan zijn ter inspiratie. Uiteindelijk moet de student ook leren hoe je de informatie die je krijgt via AI kan verwerken en op waarde schatten. Daarbij is het dus ook belangrijk dat de student leert reflecteren op diens AI-gebruik. De student moet AI-geletterd (AI literate) worden. Bovenstaande onderwijsmomenten bieden de kans om als docent met de student in gesprek te gaan en te oefenen met verantwoord AI-gebruik.

Daarnaast willen we als opleiding docenten stimuleren om zelf te experimenteren met AI-gebruik tijdens cursussen. Ook willen we trainingen aanbieden die aansluiten bij de behoeftes van docenten als het gaat om AI-gebruik in het onderwijs. Heb je ideeën voor een training of hulp nodig bij het ontwikkelen van onderwijs rondom AI-gebruik? Neem dan contact op met beleidsmedewerkersBMW@umcutrecht.nl.

Inspirerende voorbeelden uitklapper, klik om te openen

Op deze pagina verzamelen we goede voorbeelden van docenten van de faculteit rondom AI-gebruik in het onderwijs:

• Bij Early life events (een derdejaars BMW-keuzecursus) schrijven studenten in het klaslokaal tijdens de werkgroep hun schrijfplan zonder AI. Latere aanpassingen mogen gedaan worden, mits deze goed beargumenteerd kunnen worden. Op deze manier leggen studenten de basis voor hun tekst zonder AI. Meer informatie? Neem contact op met Laurens Witter.
• Er wordt gewerkt aan een workshop over hoe zoekmachines (zoals Google) en LLMs (Large Language Models) werken en van elkaar verschillen bij het zoeken naar wetenschappelijke literatuur. Meer informatie? Neem contact op met Adrien Melquiond (coördinator Advanced Bioinformatics – een derdejaars BMW-keuzecursus).
• AI als Socrative Buddy: een speciaal ontworpen AI-tool kan studenten aan het denken zetten door vragen te stellen over hun leerproces of ingeleverde werk. Meer informatie? Neem contact op met Marnick van Lith (onderzoekt hoe mens en AI verantwoordelijk gepositioneerd kunnen worden in het hoger Biomedisch onderwijs)
• In de cursus Research Design and Analysis (een derdejaars BMW-keuzecursus) wordt AI als Socrative Buddy ingezet tijdens het doorlopen van de onderzoekscyclus. Meer informatie? Neem contact op met Krijn Vrijsen.
• Bij de bacheloropleiding Zorg, Gezondheid en Samenleving genereren studenten met AI een manuscript over een bepaald medisch onderwerp. Vervolgens reviewen studenten elkaar manuscript (zonder AI) en kijken ze kritisch naar elkaars teksten. Meer informatie? Neem contact op met Laurens Witter.
• Bij de opleiding Biologie is gekeken hoe AI-gegenereerde teksten gebruikt kunnen worden om de schrijfvaardigheden van studenten te verbeteren.
• Tijdens het volgen van een cursus van de minor History and Philosphy of Science ervaarde een BMW-student dat tijdens de les een door AI-gegenereerd essay werd vergeleken met studentessays. Aan de hand hiervan werd besproken wat GenAI wel en niet (goed) kan en waarom AI-gebruik niet past bij de leerdoelen van de cursus. Het helpt studenten om te weten waarom (en in welke mate) AI-gebruik wel of niet toegestaan is.  
• Er is ook een kookboek voor AI-gebruik in hoger onderwijs rondom verschillende thema’s, zoals gebruik door docenten om onderwijsmaterialen te ontwikkelen en verbeteren, om het leren door studenten te bevorderen rondom toetsing en AI-geletterdheid (AI literacy). Meer informatie vind je op de website ‘AI in Higher Education Cookbook’ van de Teaching and Learning collection.